Ndërsa siguria se një super El Niño rekord është pothuajse e garantuar është bërë gjithnjë e më e qartë, shkencëtarët që e parashikojnë dhe studiojnë këtë fenomen janë përmbytur me pyetje nga mediat dhe publiku. Ndonëse duket se shumë njerëz e kuptojnë gjerësisht se çfarë nënkupton termi “El Niño”, shumë prej tyre janë të paqartë se si mund të ndikojë ky fenomen tek ata dhe si lidhet me ngjarjet ekstreme të motit, ndër të tjera.
Më poshtë janë gjashtë paqartësitë kryesore rreth El Niños, të përmbledhura nga meteorologët dhe shkencëtarët e klimës për CNN.
Çdo El Niño është i ndryshëm
Shkencëtarët flasin aq shumë për rezultatet e mundshme, saqë është e lehtë të krijohet përshtypja se të gjitha episodet e El Niños kanë të njëjtat pasoja. Për shembull, mund të mendohet se një vit me El Niño do të sjellë më shumë reshje shiu në Kaliforni. Por në të vërtetë, çdo episod i El Niños është i veçantë.
Kjo shihet edhe te super El Niño i viteve 2015–2016, i cili nuk solli reshjet e tepërta në Kaliforni, pavarësisht parashikimeve të bazuara në episodet e mëparshme të super El Niños.
Një pjesë e arsyes pse episodet e El Niños kanë karakteristika të ndryshme është se ato nuk veprojnë të vetme, por ndërveprojnë me faktorë të tjerë që ndikojnë në modelet e motit, si vorbulla polare dhe cikle të ndryshme oqeanike, atmosferike, të motit dhe klimës.
Sipas studiuesit me përvojë të El Niños, Michael McPhaden, ky fenomen shfaqet në forma dhe përmasa të ndryshme dhe “asnjë episod nuk është saktësisht i njëjtë me tjetrin”.
“Ka një shkallë të jashtëzakonshme kaosi në sistemin klimatik”, tha ai.
El Niño mund të jetë edhe lajm i mirë… për disa rajone
Është e lehtë që El Niño dhe ngjarjet ekstreme të motit që ai ndihmon të shkaktohen të shihen vetëm si lajme të këqija. Megjithatë, disa zona mund të përfitojnë nga ky cikël klimatik.
Për shembull, sezoni i uraganeve në Atlantik ka qenë jashtëzakonisht i qetë këtë vit, me vetëm një uragan të formuar deri më tani, ndonëse ai fatkeqësisht goditi Shtetet e Bashkuara.
Kjo mungesë e stuhive lidhet drejtpërdrejt me El Niñon dhe mënyrën se si ai krijon erëra të forta në shtresat e sipërme të atmosferës mbi Atlantikun tropikal. Këto erëra kanë tendencën të shpërbëjnë stuhitë tropikale dhe uraganet në fazat e hershme, përpara se ato të shkaktojnë dëme.
Përveç kësaj, disa pjesë të SHBA-së mund të përjetojnë dimra më të ngrohtë se mesatarja gjatë viteve me El Niño, duke ulur kostot e ngrohjes.
Megjithatë, El Niño do të sjellë pasoja negative për rajone të tjera. Në të njëjtën kohë që ka penguar formimin e uraganeve në Atlantik, ai ka nxitur një aktivitet të dendur uraganesh në Paqësorin lindor dhe qendror, ku tri stuhi kanë ndikuar në Havai brenda vetëm një sezoni.
Surfistët hyjnë në Oqeanin Paqësor në perëndim të diellit, në Encinitas të Kalifornisë, më 1 tetor.
Nuk mund të bësh sërf mbi një valë Kelvin
Valët Kelvin luajnë rol të rëndësishëm në formimin dhe vazhdimësinë e një episodi të El Niños, por ndikimi i tyre ndihet kryesisht nën sipërfaqen e oqeanit, ku ato transportojnë sasi të mëdha nxehtësie nga Paqësori perëndimor drejt pjesëve qendrore dhe lindore të tij.
“Një valë Kelvin nuk është cunam dhe as një mur uji”, tha Dillon Amaya nga Universiteti Shtetëror i Karolinës së Veriut, i cili ka ndjekur nga afër përparimin e valëve Kelvin drejt Kalifornisë gjatë këtij episodi të El Niños.
Pasi arrijnë në brigjet e Amerikës së Jugut, këto valë mund të lëvizin drejt veriut përgjatë bregdetit perëndimor, ku mund ta rrisin përkohësisht nivelin e detit me rreth 15 deri në 30 centimetra.
Megjithatë, ato lëvizin ngadalë. Nëse dikush do të qëndronte në plazh duke vëzhguar ujin, ka shumë gjasa që as të mos arrinte ta dallonte kalimin e një vale Kelvin.
“Bëhet fjalë për një rritje prej 15 deri në 30 centimetrash të nivelit të ujit në një zonë që shtrihet rreth 24 kilometra nga bregu”, tha Amaya. “Meqenëse kjo rritje shtrihet në një sipërfaqe kaq të gjerë në krahasim me ndryshimin vertikal, do të jetë e vështirë që njerëzit ta shohin, ashtu siç shohin një valë që përplaset në breg”.
Valët Kelvin janë të rëndësishme jo vetëm për transportimin e nxehtësisë, por edhe sepse i bëjnë brigjet më të cenueshme ndaj përmbytjeve gjatë baticave të larta astronomike dhe stuhive dimërore.
El Niño është i ndryshëm nga ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu
Marrëdhënia mes ndryshimeve klimatike dhe El Niños është ende objekt i studimeve aktive shkencore. Disa studime tregojnë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu mund t’i përkeqësojnë pasojat e episodeve të El Niños, ndërsa studime të tjera kanë arritur në përfundime të ndryshme.
Një studim i kohëve të fundit tregoi se ndryshimet klimatike po çojnë në episode më të fuqishme të El Niños. Megjithatë, ky konsiderohet një zbulim i ri në komunitetin shkencor, i cili duhet të konfirmohet përmes studimeve të tjera përpara se të pranohet gjerësisht.
Në të njëjtën kohë, ky super El Niño po zhvillohet në një botë ku oqeanet tashmë kanë arritur temperatura rekord, duke shtuar nxehtësi mbi nxehtësinë ekzistuese.
Episodet e El Niños çlirojnë nxehtësinë e akumuluar në oqean dhe transferojnë një pjesë të saj në atmosferë, duke rritur temperaturat mesatare globale të ajrit për një deri në dy vjet, krahas prirjes së ngrohjes që shkaktohet nga ndryshimet klimatike.
Për këtë arsye, ka shumë gjasa që viti 2026, dhe veçanërisht viti 2027, të shënojnë rekorde si vitet më të ngrohta të planetit deri më sot.
Në thelb, El Niño është një fenomen natyror që ndodh afërsisht çdo tre deri në shtatë vjet. Vetëm një pjesë e këtyre episodeve bëhen aq të fuqishme sa të marrin emërtimin jozyrtar “super El Niño”.
Uji i detit përmbyt një pjesë të gadishullit Balboa në Newport Beach të Kalifornisë, më 9 tetor.
El Niño nuk ndryshon shumë nga dita në ditë
Administrata Kombëtare e Oqeanisë dhe Atmosferës e SHBA-së (NOAA) i kushton shumë më tepër rëndësi të dhënave javore dhe mujore për El Niñon sesa atyre ditore, për shkak të luhatjeve të mëdha të temperaturave të sipërfaqes së detit në Paqësor nga një ditë në tjetrën.
Megjithatë, falë rritjes së disponueshmërisë së të dhënave ditore për temperaturat e oqeanit, shumë shkencëtarë po publikojnë në rrjetet sociale panele digjitale të krijuara me ndihmën e inteligjencës artificiale, të cilat paraqesin të dhëna ditore. Kjo ka krijuar paqartësi lidhur me faktin nëse dhe kur El Niño ka tejkaluar një nivel historik të intensitetit.
Sipas llogaritjeve të CNN, të bazuara në të dhënat javore të indeksit të ri të NOAA-s, “Relative Oceanic Niño Index”, El Niño është në rrugën drejt vendosjes së një rekordi historik të intensitetit në nëntor ose dhjetor. Aktualisht, ai po lëviz në nivele rekord ose pak mbi to për këtë periudhë të vitit.
El Niño ndikon në stuhi, por vetë nuk është stuhi
Shumë njerëz duan të dinë se si do të ndikojë ky El Niño tek ata, por nuk mund të përcaktohet saktësisht koha dhe vendi ku do të shfaqen pasojat.
El Niño nuk është një stuhi që godet një zonë të caktuar, por një fenomen që zgjat për një periudhë të gjatë dhe rrit gjasat për ngjarje ekstreme të motit dhe klimës në rajone të caktuara.
