Një vit me temperatura rekord është pothuajse i sigurt deri në vitin 2030, ndërsa kriza klimatike po intensifikohet, ka paralajmëruar Organizata Botërore Meteorologjike e OKB-së (WMO).
Me një fenomen El Niño që pritet më vonë këtë vit, rekordi global i temperaturës mund të thyhet që në vitin 2027.
Emetimet e dioksidit të karbonit nga lëndët djegëse fosile po vazhdojnë të rriten, duke bllokuar më shumë nxehtësi dhe duke nxitur mot më ekstrem, përfshirë valën rekord të të nxehtit që ka goditur Britaninë e Madhe dhe Evropën këtë javë.
Ngrohja globale tashmë vlerësohet se po merr një jetë çdo minutë, ndërsa numri i viktimave ka gjasa të rritet nëse emetimet nuk bien me shpejtësi.
Raporti, i përgatitur për WMO nga Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar, parashikon një mundësi prej 86% që të paktën një vit mes 2026 dhe 2030 të tejkalojë vitin 2024 si viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë. Ka një mundësi prej 75% që temperatura mesatare për periudhën pesëvjeçare nga 2026 deri në 2030 të jetë më shumë se 1.5 gradë Celsius mbi mesataren para-industriale.
Simon Stiell, shefi i klimës në OKB, tha: “Vala e fundit e të nxehtit në Evropë është një kujtesë brutale e ndikimeve në rritje të krizës klimatike, si njerëzore ashtu edhe ekonomike. Shumë pjesë të tjera të botës po goditen rëndë gjithashtu, si India dhe pjesë të tjera të Azisë.”
“Mbrojtja e jetëve njerëzore, bizneseve dhe ekonomive nga nxehtësia ekstreme dhe kostot e tjera në rritje të ndryshimeve klimatike është detyrë thelbësore për çdo komb dhe kjo fillon me heqjen dorë shumë më shpejt nga varësia ndaj lëndëve djegëse fosile”, tha ai, duke theksuar se energjia e pastër tani është më e lirë se karburantet fosile dhe prodhohet më shpejt.
Shkencëtarët kanë paralajmëruar vazhdimisht se ngrohja mbi 1.5 gradë Celsius rrezikon të shkaktojë valë më të rënda të të nxehtit, thatësira, stuhi dhe përmbytje, si dhe e bën më të vështirë përshtatjen e komuniteteve. Megjithatë, çdo pjesë e temperaturës që shmanget redukton dëmet.
Objektivi i Marrëveshjes së Parisit për të kufizuar rritjen e temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale vlerësohet për një periudhë 20-vjeçare, por tani nuk ka gjasa të arrihet. Objektivi më i dobët prej 2 gradësh mbetet ende i arritshëm nëse ndërmerren veprime urgjente. Raporti i WMO zbuloi se ka më pak se 1% mundësi që ndonjë vit i vetëm nga 2026 deri në 2030 të tejkalojë 2 gradë Celsius mbi mesataren para-industriale.
Temperaturat globale pritet të rriten edhe më shumë nga El Niño, modeli natyror dhe ciklik i motit që tani pritet deri në fund të vitit. Parashikimi më i fundit nga Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike e SHBA-së tregon një mundësi prej 96% për El Niño nga dhjetori 2026 deri në shkurt 2027. Ekziston një mundësi prej 35% për një super El Niño.
Ngjarjet El Niño formohen për shkak të ndryshimeve të erërave në Oqeanin Paqësor, të cilat bëjnë që nxehtësia e ruajtur në oqean të çlirohet në atmosferë. Dr. Leon Hermanson, autori kryesor i raportit të WMO, tha: “Një El Niño parashikohet për fundin e vitit 2026, gjë që rrit mundësitë që viti pasues, 2027, të jetë viti i ardhshëm rekord.”
Zyra Meteorologjike është qendra kryesore e WMO për parashikimet klimatike vjetore dhe dekadale dhe përmbledh parashikimet nga 13 institute në mbarë botën. Raporti i ri parashikon se pesë dimrat e ardhshëm në Arktik do të jenë 2.8 gradë Celsius mbi mesataret e fundit, çka do të thotë se rajoni po ngrohet më shumë se tri herë më shpejt se mesatarja globale.
Raporti gjithashtu bën parashikime për reshjet, duke sugjeruar se Evropa Veriore, Saheli, Alaska dhe Siberia ka të ngjarë të jenë më të lagështa se zakonisht nga maji deri në shtator gjatë pesë viteve të ardhshme, ndërsa Amazona pritet të jetë më e thatë./Meteoballkan/
