Bashkimi Evropian u bën thirrje qytetarëve që të përgatiten për situata emergjente, duke siguruar rezerva ushqimore, ujë, ilaçe dhe pajisje bazike për të përballuar të paktën 72 orët e para të një krize. Udhëzimet e reja synojnë rritjen e gatishmërisë së familjeve përballë fatkeqësive natyrore, ndërprerjeve të energjisë, sulmeve kibernetike dhe kërcënimeve të sigurisë.
Komisioni Evropian ka publikuar udhëzime të reja për përgatitjen e popullsisë në rast krizash, duke vendosur në fokus aftësinë e qytetarëve për të përballuar nevojat themelore gjatë tri ditëve të para, derisa institucionet dhe shërbimet emergjente të mobilizohen.
Udhëzimet u prezantuan më 3 nëntor 2026 nga komisionerja për Barazi, Gatishmëri dhe Menaxhim të Krizave, Hadja Lahbib, në Forumin Evropian të Mbrojtjes Civile.
Sipas Komisionit Evropian, qytetarët duhet të kenë paraprakisht një plan për emergjenca dhe furnizime të mjaftueshme për të përballuar një periudhë prej së paku 72 orësh, në rast se furnizimi me ujë, energji elektrike, ushqim apo shërbime të tjera ndërpritet.
Çfarë duhet të përmbajë çanta e emergjencës?
Në rast evakuimi të papritur ose pamundësie për të siguruar furnizimet e zakonshme, një çantë emergjence mund të jetë vendimtare.
Sipas rekomandimeve të publikuara nga institucionet evropiane, qytetarët duhet të sigurojnë:
- Ujë të pijshëm: Rezerva të mjaftueshme për konsum, gatim dhe higjienë.
- Ushqime që nuk prishen shpejt: Produkte që mund të ruhen në temperaturë ambienti dhe të konsumohen pa pasur nevojë për gatim.
- Ilaçe dhe pajisje të ndihmës së parë: Përfshirë medikamentet që përdoren rregullisht dhe materialet bazike për trajtimin e lëndimeve.
- Radio me bateri: Për të marrë informacione dhe udhëzime nga autoritetet edhe në rast të ndërprerjes së internetit.
- Bateri rezervë dhe power bank: Për të mbajtur telefonat dhe pajisjet e komunikimit funksionale.
- Ndriçim alternativ: Llamba dore, bateri rezervë dhe mjete të tjera ndriçimi.
- Para të gatshme: Kartëmonedha dhe monedha për rastet kur bankomatet apo pagesat elektronike nuk funksionojnë.
- Mjete higjienike: Produkte personale dhe materiale të nevojshme për menaxhimin e mbeturinave.
- Veshmbathje dhe mbulesa: Për t’u mbrojtur nga temperaturat e ulëta apo kushtet e pafavorshme atmosferike.
Po ashtu, rekomandohet që dokumentet personale, të dhënat mjekësore dhe kontaktet e rëndësishme të familjarëve të jenë të disponueshme edhe në formë fizike.
Nuk bëhet fjalë vetëm për një çantë, por për një plan familjar
Komisioni Evropian thekson se përgatitja për kriza nuk kufizohet vetëm te pajisjet dhe furnizimet. Familjet duhet të kenë një plan të qartë për mënyrën e veprimit në situata emergjente.
Ky plan duhet të përfshijë kontaktet e rëndësishme, një pikë takimi në rast se familjarët ndahen, si dhe informacione për strehimoret dhe rrugët e mundshme të evakuimit.
Një vëmendje e veçantë u kushtohet edhe personave me aftësi të kufizuara, të moshuarve dhe grupeve të tjera që mund të kenë nevojë për mbështetje shtesë gjatë emergjencave.
Katër shtyllat e udhëzimeve të reja
Rekomandimet e Komisionit Evropian përgatitjen e popullsisë e trajtojnë përmes katër fushave kryesore:
- Vetëmjaftueshmëria për 72 orë, përmes furnizimeve emergjente dhe planifikimit familjar.
- Edukimi për gatishmërinë, duke përfshirë njohuritë për emergjencat në edukimin e fëmijëve dhe në shkolla.
- Përgatitja gjithëpërfshirëse, duke marrë parasysh nevojat e personave me aftësi të kufizuara.
- Komunikimi për rreziqet, në mënyrë që qytetarët të marrin informacione të sakta, të qarta dhe në kohë para, gjatë dhe pas një krize.
Komisioni synon që përgatitja të bëhet pjesë e kulturës së përditshme të qytetarëve dhe jo vetëm një reagim pasi të ndodhë një fatkeqësi.
A janë udhëzimet të detyrueshme?
Jo. Komisioni Evropian sqaron se udhëzimet e reja nuk janë detyruese. Ato u drejtohen autoriteteve kombëtare, të cilat mund t’i përshtatin rekomandimet sipas rreziqeve, organizimit dhe nevojave të vendeve të tyre.
Nisma është pjesë e Strategjisë së Bashkimit Evropian për Gatishmërinë ndaj Krizave, të miratuar në mars të vitit 2025, e cila synon forcimin e kapaciteteve evropiane për t’u përballur me kërcënime të ndryshme, nga fatkeqësitë natyrore dhe krizat shëndetësore deri te sulmet kibernetike dhe konfliktet e armatosura.
Mesazhi kryesor i Brukselit është se qytetarët duhet të jenë në gjendje të përballojnë nevojat e tyre themelore gjatë orëve të para të një krize, pa u varur menjëherë nga furnizimet dhe ndihma e jashtme.
