Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka votuar për të miratuar një hartë të re botërore që tregon madhësitë relative reale të vendeve, pasi vendet afrikane i bënë thirrje OKB-së të korrigjojë një padrejtësi shekullore.
Rezoluta “Korrigjoni Hartën”, e propozuar nga anëtarët e Bashkimit Afrikan së bashku me Bahamas, u miratua me shumicë dërrmuese. 164 shtete anëtare votuan për të, dhe e vetmja kundër ishte Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjashtë vende abstenuan: Estonia, Gjeorgjia, Lituania, Moldavia, Serbia dhe Ukraina.
Rezoluta synon të ofrojë një përfaqësim “më të barabartë” të rajoneve të botës, veçanërisht të Afrikës. Rezoluta thotë se shtrembërimet në hartat aktuale nënkuptojnë se kontinenti afrikan ka pësuar një “zvogëlim simbolik” në imagjinatën kolektive të njerëzve.
Shumë nga hartat e botës së sotme bazohen në projeksionin Mercator, i cili u krijua në vitin 1569 nga kartografi evropian Gerardus Mercator. Ai përdoret gjerësisht për navigim sepse vijat që shkojnë nga veriu në jug kanë një drejtim të vërtetë konstant në lidhje me ekuatorin.
Megjithatë, është më pak i përshtatshëm për të përshkruar botën sepse shkalla e tij është e shtrembëruar. Vendet më larg ekuatorit duken në hartë në mënyrë disproporcionale më të mëdha se ato më afër tij. Për shembull, në projeksionin Mercator, Grenlanda duket më e madhe se kontinenti i Amerikës së Jugut dhe është afërsisht e njëjtë me madhësinë e Afrikës.
Në realitet, Grenlanda është pothuajse e njëjtë me madhësinë e Republikës Demokratike të Kongos, ndërsa Afrika është 14 herë më e madhe se Groenlanda.
Disa kritikë të projeksionit Mercator besojnë se ai ka mbetur kaq i përhapur sepse e zmadhon Evropën dhe e vendos atë në qendër të hartës, si dhe rajone të tjera perëndimore si Amerika e Veriut, duke përforcuar kështu idetë e supremacisë evropiane.
Rezoluta e OKB-së shpreh “shqetësim se ky shtrembërim kontribuon në zvogëlimin e madhështisë së perceptuar të Afrikës, Amerikës Latine dhe Azisë Jugore dhe në përjetësimin e një pikëpamjeje të pabalancuar të botës”.
Ai shton se shtrembërime të tilla gjithashtu “kontribuojnë në minimizimin e realiteteve socio-ekonomike, nevojave të infrastrukturës, potencialit të zhvillimit dhe prosperitetit në rajonet jugore dhe mund të nxisin paragjykime në fushat e mjedisit, gjeopolitikës dhe sigurisë”.
Prandaj, rezoluta propozon, si një “akt drejtësie njohëse dhe riparimi moral”, zëvendësimin e projeksionit të Merkatorit me projeksionin e Tokës së Barabartë, i cili tregon më saktë sipërfaqet relative të rajoneve të botës.
Në hartën e Tokës së Barabartë, të prezantuar në konferencën e Shoqërisë së Informacionit Kartografik të Amerikës së Veriut 2018, Evropa duket më e vogël, Brazili është dukshëm më i madh dhe Grenlanda është zvogëluar në mënyrë dramatike. Afrika duket shumë më e madhe në krahasim.
Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, njoftoi sot se Franca do të “braktisë projeksionin Mercator” dhe do të kalojë në ekrane që përshkruajnë më saktë sipërfaqen e vendeve, raportoi televizioni shtetëror France 24.
“Shtetet e Bashkuara, Rusia dhe Kina kanë një rëndësi vizuale disproporcionale krahasuar me Afrikën, Amerikën Latine ose Azinë Juglindore”, tha Barrot, duke shtuar se “shtrembërimet bëhen pjesë e perceptimit me kalimin e kohës” dhe se “ka ardhur koha për t’i korrigjuar ato”.
Vota në OKB pasoi miratimin e Kartës së Tokës për të Barabartë nga Bashkimi Afrikan në mars, dhe më pas Togo, në emër të Bashkimit Afrikan, u bëri thirrje shteteve anëtare të OKB-së të bënin të njëjtën gjë në prill. Më pas u hartua një projektrezolutë dhe Asambleja e Përgjithshme e OKB-së mbajti konsultime joformale mbi të në korrik.
“Afrika, e cila dikur dukej e vogël në harta, tani këmbëngul të përshkruhet në madhësinë e saj të vërtetë, gjeografikisht, historikisht, moralisht, kulturorisht, ekonomikisht, diplomatikisht dhe globalisht”, tha Amma Twum-Amoah, Komisionere për Departamentin e Shëndetësisë, Çështjeve Humanitare dhe Zhvillimit Social të Bashkimit Afrikan, në një deklaratë në mars.
Zelanda e Re ishte gjithashtu e pakënaqur
Zelanda e Re gjithashtu ka kundërshtime ndaj hartës së Mercator. Një reklamë turistike e vitit 2018, ku paraqitej kryeministrja e atëhershme Jacinda Ardern, bënte shaka se “Zelanda e Re po zhduket nga hartat e botës” për shkak të pozicionit të saj në këndin e poshtëm të djathtë.
Harta e Tokës së Barabartë e zgjidh këtë problem dhe vjen në disa versione, përfshirë një që e vendos Oqeaninë në qendër në vend të Greenwich-it, Londër. Greenwich është përdorur prej kohësh si standard për kohën botërore dhe një referencë gjeografike globale.
Platformat e hartëzimit dixhital si Google Maps përdorin gjithashtu aktualisht një version të projeksionit Mercator. Projektrezoluta u bën thirrje platformave teknologjike të bashkëpunojnë me shtetet anëtare të OKB-së dhe organizatat rajonale për të miratuar një projeksion më të saktë.
