Uji mbulon tre të katërtat e sipërfaqes së Tokës dhe ishte vendimtar për krijimin dhe zhvillimin e jetës, por origjina e tij ka mbetur një temë e debatit aktiv midis shkencëtarëve.
Tani, një shkëmb 4.6 miliardë-vjeçar që u përplas në një rrugë në Gloucestershire vitin e kaluar, ka dhënë disa nga provat më bindëse deri më sot se uji mbërriti në Tokë nga asteroidët në sistemin e jashtëm diellor, transmeton Telegrafi.
Meteoriti Winchcombe, një nga më “origjinalët” në dispozicion për analizë, iu ofroi shkencëtarëve “një vështrim tërheqës pas në kohë në përbërjen origjinale të sistemit diellor 4.6 miliardë vjet më parë”, tha Ashley King, një studiues në Muzeun Natyral Historik në Londër dhe autor i një punimi të ri mbi shkëmbin hapësinor.
Një teori mbizotëruese është se Toka ishte shterpë kur u formua, pasi zona e brendshme e sistemit diellor ishte shumë e nxehtë që uji të kondensohej.
Kufiri i rajonit ku mund të formohej akulli në sistemin e hershëm diellor njihet si vija e ngricës dhe ndodhet në brezin modern të asteroidëve. Shkencëtarët mendojnë se uji mund të ketë mbërritur në Tokë më vonë, duke rënë shi në meteoroidë të akullt dhe ndikime të mëdha.
Megjithatë, ekzistojnë teori konkurruese, duke përfshirë se uji u soll nga kometa – të bëra kryesisht nga akulli dhe pluhuri – ose trupa të tjerë të ngjashëm.
Analiza e fundit i shton peshë teorisë se asteroidet i dhanë një kontribur kryesor ujit në Tokë. Pjesa më e madhe e meteorit Winchcombe u gjet vetëm disa orë pasi topi i tij spektakolar ndriçoi qiejt mbi Mbretërinë e Bashkuar në shkurt të vitit 2021 gjatë masave kufizuese. Një nga pjesët më të mëdha u zbuluan në rrugën e shtëpisë së familjes Wilcock dhe disa pjesë më të vogla u gjetën në kopshtet aty pranë.
Është meteoriti i parë i kondritit me karbon – klasa më e vjetër e meteoritëve, të cilët përmbajnë materiale të pranishme gjatë formimit të sistemit diellor – që është gjetur në Mbretërinë e Bashkuar. Më e rëndësishmja, ai u grumbullua brenda disa orësh nga zbulimi, përpara çdo reshje shiu, dhe u analizua pothuajse menjëherë, duke e bërë atë një ekzemplar të rrallë të pandotur.
Meteori i ri u regjistrua gjithashtu nga 16 kamera të dedikuara meteorësh dhe video të shumta të ziles së derës dhe kamerave, që do të thotë se shkencëtarët mund të prodhonin një trajektore të saktë se nga erdhi në sistemin diellor. Në të kundërt, shumica e 70,000 meteoritëve të njohur janë gjetur pa u regjistruar ndikimi i tyre – në disa raste miliona vjet pasi ata zbarkuan. “Ata janë thjesht gurë të rastësishëm që na kanë ardhur nga hapësira”, tha King.
Analiza, e publikuar në revistën Science Advances, arrin në përfundimin se meteori e ka origjinën nga një trup asteroid diku afër Jupiterit. Hulumtimi zbuloi gjithashtu se raporti i izotopeve të hidrogjenit në ujë i ngjante shumë përbërjes së ujit në Tokë.
“Meteoritet si Winchcombe janë ngjashmëri mjaft e mirë [me] ujin në oqeanet e Tokës dhe sugjeron që asteroidët ishin burimi kryesor i ujit”, tha King.
Ekstraktet nga meteori Winchcombe përmbajnë gjithashtu aminoacide jashtëtokësore – molekula prebiotike që janë blloqe themelore ndërtimore për origjinën e jetës.
Meqenëse përbërja e meteorit Winchcombe është ruajtur kaq e pastër, analiza sugjeron se asteroidë të ngjashëm kanë luajtur një rol të rëndësishëm në dhënien e përbërësve të nevojshëm për të krijuar oqeanet dhe jetën në Tokën e hershme. /Telegrafi/
