Zyra Meteorologjike Britanike ka paralajmëruar se El Niño, i cili aktualisht po zhvillohet në Oqeanin Paqësor, mund të bëhet më i forti në historinë moderne. Është një fenomen i fuqishëm natyror i klimës që rrit temperaturat globale dhe mund të rrisë rrezikun e kushteve ekstreme të motit, shkruan BBC .
Për shkak të ndikimit shtesë të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu, Zyra Meteorologjike thotë se është “shumë e mundshme” që viti 2027 të jetë viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë. Tashmë ka prova të mjaftueshme se modelet e motit në të gjithë botën po ndryshojnë. Për shembull, shirat musonikë në Indi janë më të dobët se mesatarja dhe aktiviteti i uraganeve në Oqeanin Atlantik është ulur. Në Mbretërinë e Bashkuar, El Niño mund të sjellë një rrezik më të madh të vjeshtave të lagështa dhe të stuhishme.
“Duhet ta bëjmë të qartë se kjo është një ngjarje e paprecedentë”, tha profesori Adam Scaife, kreu i parashikimit afatgjatë në Zyrën Meteorologjike. “Nuk kam parë kurrë një El Niño të sinjalizojë kaq intensivisht në parashikimet tona.”
El Niño është një model natyror moti që ndodh përafërsisht çdo dy deri në shtatë vjet dhe zgjat rreth një vit. Erërat që normalisht fryjnë nga lindja në perëndim përgjatë Oqeanit Paqësor, mund të dobësohen ose edhe të ndryshojnë drejtim, duke lejuar që uji i ngrohtë të përhapet drejt lindjes. Nxehtësia lirohet nga oqeani në atmosferë, duke shkaktuar rritjen e temperaturave globale dhe duke ndryshuar modelet e reshjeve. Shkencëtarët e shpallin El Niño kur temperaturat e sipërfaqes së detit në një pjesë kyçe të Paqësorit janë të paktën 0.5°C mbi mesataren. Matjet aktuale tregojnë se ato janë më shumë se 2°C mbi normalen.
Sipas parashikimeve më të fundit të Meteorologëve, këto devijime mund të kalojnë 3°C më vonë këtë vit, ndërsa El Niño i afrohet kulmit të tij. Kjo do të ishte një rritje rekord në historinë e matjeve që datojnë që nga viti 1950, dhe ndoshta ngjarja më e fortë e tillë që nga shekulli i 19-të. Ky El Niño mund të përforcohet më tej nga temperaturat shumë të larta në shtresat më të thella të oqeanit. Atje, në disa vende në një thellësi prej 100 metrash, temperaturat janë deri në 8°C mbi normalen. Kjo shtresë uji e ngrohtë vepron si një rezervuar karburanti që mirëmban dhe intensifikon të gjithë fenomenin.
“Ende kemi shumë muaj zhvillimi përpara dhe kjo është një nga arsyet pse jemi gjithnjë e më të sigurt se kjo do të jetë një ngjarje rekord-thyese”, tha Dr. Zeke Hausfather, një klimatolog nga grupi amerikan i kërkimit Berkeley Earth. Disa grupe të tjera klimatike po parashikojnë një skenar edhe më të fortë se sa parashikon Zyra Meteorologjike, me temperatura që mund të jenë 4°C mbi mesataren. Nëse kjo ndodh, Hausfather thotë se “nuk është e pamundur që ky të jetë El Niño më i fortë në 500 apo edhe 1,000 vitet e fundit”, megjithëse është e pamundur të nxirren përfundime të forta kaq larg në të kaluarën.
Ndikimi në motin në të gjithë botën
Ndryshimi në shpërndarjen e nxehtësisë mbi oqeane dhe ndryshimet në modelet e erës në atmosferë mund të kenë pasoja të gjera për motin në të gjithë botën. Nuk ka dy El Niño të njëjtë dhe efektet e tyre mund të ndryshojnë, por provat sugjerojnë se efektet tashmë po ndihen. Për shembull, në vitet e El Niño, musonet jugperëndimore në Azinë Jugore shpesh sjellin më pak shi, dhe reshjet në vitin 2026 janë tashmë shumë nën normalen.
Ndryshimet në erërat në Karaibe dhe Atlantikun tropikal mund të zvogëlojnë numrin e uraganeve. Deri më tani këtë sezon, janë regjistruar vetëm tre stuhi të emërtuara. Në zonat pranë Paqësorit tropikal, ndikimi i El Niño mund të jetë shkatërrues. Australia kërcënohet nga thatësira dhe zjarret, ndërsa Peruja, Ekuadori dhe Shtetet e Bashkuara jugore përballen me rrezik në rritje të përmbytjeve.
El Niño nuk mendohet të ketë qenë shkaku kryesor i valëve rekord të nxehtësisë që shënuan verën. Megjithatë, ai mund të ketë një ndikim më të madh në mot gjatë vjeshtës dhe fillimit të dimrit, me një shans më të madh për kushte të lagështa dhe stuhie në të gjithë Evropën veriperëndimore, përfshirë Britaninë. Sado e çuditshme që mund të tingëllojë, El Niño gjithashtu mund të rrisë shanset për mot të ftohtë në fund të dimrit, megjithëse këto lidhje janë mjaft të dobëta.
Gjatë El Niño-s, oqeani lëshon një sasi të madhe nxehtësie në atmosferë. Klimatologu i Met Office, Dr. Nick Dunstone, shpjegon se kjo çon në “një rritje të temperaturave mesatare globale, veçanërisht në vitin kalendarik pas kulmit dimëror të El Niño-s”. Ai shton se kjo e bën shumë të mundshme që viti 2027 të zëvendësojë vitin 2024 si viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë. Më herët këtë muaj, Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë (FAO) e OKB-së paralajmëroi se El Niño mund të vërë dhjetëra miliona njerëz në vende të cenueshme në rrezik të niveleve kritike të pasigurisë ushqimore.
