Çmimet e karburanteve në tregjet botërore vazhdojnë të mbeten të larta, edhe pse qarkullimi i naftës përmes Ngushticës së Hormuzit është rikthyer afër niveleve të para luftës. Kriza e furnizimit, e shkaktuar nga konflikti me Iranin, është shndërruar në një problem më të gjerë energjetik, që po prek shoferët, transportuesit dhe fermerët në mbarë botën.
Në Shtetet e Bashkuara, çmimi mesatar i benzinës ka arritur në 4,36 dollarë për gallon, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë për këtë periudhë të vitit, ndërsa çmimi i dizelit mbetet pranë rekordit historik.
Një nga arsyet kryesore është rritja e jashtëzakonshme e kostove të transportit detar. Sipas kompanisë kërkimore Clarksons, marrja me qira e një supercisternë për transportimin e naftës nga Gjiri Persik drejt Kinës ka arritur në 1,6 milionë dollarë në ditë, nga vetëm 65 mijë dollarë një vit më parë.
Kostot janë rritur edhe për shkak të rreziqeve të sigurisë, tarifave të sigurimit dhe pagesave të larta për marinarët që lundrojnë në zona konflikti. Transportimi i një fuçie nafte bruto nga Gjiri Persik, që më parë kushtonte rreth dy dollarë, tani arrin afërsisht në 33 dollarë.
Presion shtesë mbi tregun po ushtrojnë sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse, të cilat kanë ndikuar në prodhimin dhe eksportet e dizelit. Ndërkohë, sulmet e rebelëve Huthi në Detin e Kuq kanë ndërprerë një tjetër korridor të rëndësishëm për tregtinë globale. Kufizimet e eksporteve nga Rusia dhe Kina po e vështirësojnë më tej furnizimin ndërkombëtar.
Situata rëndohet edhe nga pakësimi i rezervave tregtare dhe emergjente të naftës, të cilat më parë ndihmonin në zbutjen e goditjeve të furnizimit. Me rezervat mbrojtëse në nivele të ulëta, tregu është më i ndjeshëm ndaj çdo ndërprerjeje të re.
Për pasojë, çmimi real i naftës fizike është shkëputur ndjeshëm nga ai i kontratave të së ardhmes në tregjet financiare. Nafta Dated Brent arriti në 135,74 dollarë për fuçi, ndërsa kontratat e së ardhmes të Brentit tregtoheshin rreth 100 dollarë.
Ekspertët paralajmërojnë se rihapja e Ngushticës së Hormuzit nuk mjafton për të rikthyer normalitetin. Për sa kohë konfliktet vazhdojnë, transporti mbetet i rrezikshëm dhe furnizimi global është i kufizuar, çmimet e karburanteve do të vazhdojnë të përballen me presion.
