Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë përballur me një ndërprerje të jashtëzakonshme të trafikut ajror, pasi Administrata Federale e Aviacionit (FAA) urdhëroi ndalimin kombëtar të nisjes së fluturimeve për shkak të problemeve serioze në sistemin e komunikimit të kontrollit ajror.
Vendimi u mor të premten, më 13 nëntor, për arsye sigurie, pasi u konstatuan probleme teknike në qendrat rajonale të kontrollit të trafikut ajror, të cilat menaxhojnë lëvizjen e avionëve ndërmjet aeroporteve amerikane.
Sipas sekretarit amerikan të Transportit, Sean Duffy, sistemi pësoi paqëndrueshmëri në radarë dhe komunikime. Ai shpjegoi se pajisjet e rrjetit, përfshirë ndërprerësit dhe ruterët, u mbingarkuan nga të dhënat, duke shkaktuar mospërputhje në informacionin e transmetuar.
Përballë rrezikut të mundshëm për sigurinë e fluturimeve, autoritetet vendosën të ndalonin përkohësisht nisjen e avionëve në të gjithë vendin.
Mijëra fluturime të prekura
Vendimi shkaktoi kaos në aeroportet amerikane, duke lënë mijëra udhëtarë të bllokuar dhe duke detyruar kompanitë ajrore të ndryshonin planet e tyre të operimit.
Sipas të dhënave të raportuara nga Reuters, mbi 6.600 fluturime u anuluan dhe rreth 8.600 të tjera u vonuan. Pasojat prekën edhe transportin ndërkombëtar dhe atë të mallrave.
A ishte sulm kibernetik?
Një nga shqetësimet kryesore pas ndërprerjes ishte mundësia e një sulmi kibernetik ndaj infrastrukturës amerikane. Megjithatë, sekretari i Sigurisë Kombëtare, Markwayne Mullin, deklaroi se deri në atë moment nuk kishte indikacione për një sulm të tillë apo për një kërcënim ndaj sigurisë kombëtare.
Autoritetet kanë orientuar vëmendjen drejt problemeve teknike dhe infrastrukturës së vjetruar të kontrollit ajror.
Fluturimet rifillojnë, por normalizimi kërkon kohë
Pas disa orësh ndërprerjeje, FAA e hoqi urdhrin e ndalimit kombëtar të fluturimeve të premten në mbrëmje, rreth orës 20:15 sipas kohës lindore amerikane.
Megjithatë, sekretari Duffy paralajmëroi se rikthimi në normalitet do të ishte gradual dhe se vonesat mund të vazhdonin edhe gjatë fundjavës.
Ngjarja ka rikthyer në vëmendje nevojën për modernizimin e infrastrukturës së kontrollit ajror në SHBA. Sekretari i Transportit ka kërkuar rreth 50 miliardë dollarë për përmirësimin e sistemeve dhe pajisjeve që përdoren për menaxhimin e trafikut ajror.
Ndërprerja e 13 nëntorit 2026 shënon një nga rastet e rralla kur autoritetet amerikane detyrohen të ndalojnë në shkallë kombëtare nisjen e fluturimeve, për shkak të problemeve në infrastrukturën e kontrollit ajror.
