Fenomeni klimatik El Niño po fuqizohet më tej dhe mund të shndërrohet në një nga episodet më të fuqishme të regjistruara ndonjëherë, sipas përditësimit më të fundit të Qendrës Amerikane për Parashikimin e Klimës (NOAA), të publikuar më 12 nëntor 2026.
Në raportin e saj të ri për gjendjen e sistemit klimatik ENSO (El Niño–Southern Oscillation), NOAA konfirmon se fenomeni po vazhdon të intensifikohet, ndërsa parashikimet tregojnë se një El Niño i fuqishëm deri në shumë të fuqishëm ka gjasa të vazhdojë të paktën deri në periudhën janar–mars 2027.
Sipas agjencisë amerikane, probabiliteti që fenomeni të mbetet në kategorinë e fuqishme deri në shumë të fuqishme gjatë kësaj periudhe është mbi 79 për qind.
Mundësi 60 për qind për një episod historik
Një nga të dhënat më të rëndësishme të raportit të ri është mundësia që El Niño aktual të tejkalojë në intensitet episodet e mëparshme të regjistruara që nga viti 1950.
NOAA vlerëson se ekziston rreth 60 për qind mundësi që fenomeni të arrijë nivelin e një ngjarjeje historike gjatë periudhave tetor–dhjetor 2026 dhe nëntor 2026–janar 2027.
Për këtë vlerësim, agjencia përdor një kriter specifik: një vlerë prej të paktën +2.5°C në indeksin RONI, e llogaritur si mesatare për tre muaj. Ky është një tregues i përdorur për të vlerësuar intensitetin e El Niño-s duke marrë parasysh edhe temperaturat e zonave përreth Paqësorit tropikal.
Pra, NOAA nuk po deklaron se një rekord historik është arritur tashmë, por se ekziston një probabilitet i konsiderueshëm që episodi aktual të tejkalojë ngjarjet e mëparshme.
Temperaturat në Paqësor arrijnë anomali të jashtëzakonshme
Të dhënat e NOAA-s tregojnë se ngrohja e ujërave sipërfaqësore në Oqeanin Paqësor ekuatorial është intensifikuar ndjeshëm krahasuar me muajin paraprak.
Këto vlera tregojnë se ngrohja është veçanërisht e theksuar në pjesën lindore të Paqësorit ekuatorial.
NOAA raporton gjithashtu se anomalitë pozitive të temperaturës në sipërfaqen e detit kanë tejkaluar +4°C në pjesë të Paqësorit lindor ekuatorial dhe se ngrohja është shtrirë më tej drejt perëndimit.
Një tjetër tregues i rëndësishëm është gjendja e ujërave nën sipërfaqen e oqeanit. Sipas raportit, temperatura e tyre vazhdon të jetë dukshëm mbi mesataren, ndërsa në thellësi të Paqësorit lindor janë regjistruar anomali që tejkalojnë +10°C.
Edhe atmosfera po tregon shenja të fuqizimit të fenomenit
NOAA thekson se ndryshimet nuk janë të kufizuara vetëm në oqean. Edhe atmosfera po shfaq sinjale që përputhen me zhvillimin e një El Niño-je të fuqishëm.
Erërat në nivelet e ulëta të atmosferës kanë shfaqur anomali perëndimore, ndërsa në nivelet e sipërme janë regjistruar anomali lindore në pjesë të Paqësorit ekuatorial.
Gjithashtu, aktiviteti i reve dhe reshjeve është shtuar në pjesën qendrore dhe lindore të Paqësorit, ndërsa në Indonezi vazhdojnë kushtet me aktivitet më të dobët të reshjeve.
Këto ndryshime tregojnë se oqeani dhe atmosfera janë të lidhur në një proces të përbashkët, i cili po e përforcon fenomenin El Niño.
Kur pritet të arrijë kulmin dhe çfarë mund të sjellë?
Sipas parashikimeve të NOAA-s, El Niño pritet të vazhdojë të fuqizohet përpara se të nisë gradualisht dobësimin në fillim të vitit 2027.
Një episod shumë i fuqishëm mund të ndikojë në modelet globale të qarkullimit atmosferik, duke rritur mundësinë për ndryshime të mëdha në shpërndarjen e reshjeve dhe temperaturave në rajone të ndryshme të botës.
Në disa pjesë të planetit, El Niño mund të favorizojë periudha më të thata dhe temperatura më të larta, ndërsa në rajone të tjera mund të shtojë mundësinë për reshje intensive dhe përmbytje.
Megjithatë, NOAA bën një sqarim të rëndësishëm: edhe në rastin e një El Niño-je shumë të fuqishëm, ndikimet tipike të këtij fenomeni nuk janë të garantuara. Probabiliteti për t’i përjetuar ato është më i lartë, por rezultati ndryshon nga një rajon në tjetrin.
A do të ndikojë El Niño në dimrin e Evropës dhe Ballkanit?
Për Evropën, përfshirë Ballkanin, ndikimi i El Niño-s është më kompleks dhe nuk mund të përkthehet drejtpërdrejt në një parashikim për dimër të ftohtë apo të ngrohtë.
Zhvillimi i vorbullës polare, qarkullimi i masave ajrore, pozicioni i anticikloneve dhe cikloneve si dhe faktorë të tjerë atmosferikë do të luajnë rol të rëndësishëm në përcaktimin e motit gjatë dimrit 2026/2027.
Për këtë arsye, fuqizimi i El Niño-s nuk nënkupton automatikisht reshje të mëdha, borë apo temperatura të larta në Kosovë dhe pjesën tjetër të Ballkanit.
Megjithatë, zhvillimi i tij mbetet një nga ngjarjet më të rëndësishme klimatike për t’u përcjellë gjatë muajve në vijim.
NOAA njofton se përditësimi i ardhshëm mujor për gjendjen e ENSO-s është planifikuar për 10 dhjetor 2026.
