Historia e njërit prej ajsbergëve më të vjetër në botë po i afrohet fundit, pas një udhëtimi mahnitës 40-vjeçar që ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve.
Ajsbergu, i njohur si A23a, dikur ishte më i madhi në Tokë, duke mbuluar një sipërfaqe më shumë se dyfishin e Londrës së Madhe.
Por pas një rruge plot kthesa dhe zhvillime të papritura, A23a është shkrirë, është copëtuar dhe është shpërbërë në mënyrë spektakolare gjatë vitit të fundit.
Tani, larg ujërave të akullta të Antarktidës, ajo që ka mbetur nga A23a po gërryhet nga ujërat më të ngrohta. Është në grahmat e fundit dhe nuk pritet të zgjasë më shumë se disa javë.
Të gjithë ajsbergët përfundimisht shkrihen, por shkencëtarët kanë studiuar mënyrën se si ai është shpërbërë për të nxjerrë të dhëna se si mund të reagojnë pjesë të tjera të Antarktidës ndërsa klima ndryshon.
“Ishte një udhëtim i jashtëzakonshëm,” thotë Prof. Mike Meredith nga British Antarctic Survey në Kembrixh. “Por tani është drejt fundit të tij.”
Kjo është historia e muajve të fundit të A23a.
Një dron ka kapur shpellat harqet spektakolare të A23a në vitin 2023.
Por së pari duhet të kthehemi në vitin 1986. Atë vit, një reaktor bërthamor shpërtheu në centralin e Çernobilit në atë që sot është Ukraina veriore, Gary Lineker fitoi Këpucën e Artë në Kupën e Botës FIFA në Meksikë, dhe Whitney Houston mori çmimin e saj të parë Grammy.
Larg vëmendjes së botës, Shelfi i Akullit Filchner – një masë e madhe akulli që shtrihet nga kontinenti Antarktik drejt Detit Weddell – po ndryshonte në mënyrë dramatike. Një nga ajsbergët që u shkëput – ose u çlirua – ishte A23a, atëherë me një sipërfaqe rreth 4,000 km katrorë (afërsisht 1,540 milje katrorë).
Ai shpejt u ngulit në sedimentet e Detit Weddell, ku mbeti i bllokuar për më shumë se 30 vjet. Vetëm në vitin 2020 shkencëtarët vunë re shenja se A23a po lëvizte sërish.
