El Niño është një nga fenomenet klimatike më të fuqishme që mund të ndryshojë modelet e motit në të gjithë globin. Por ndikimi i tij nuk është i njëjtë kudo: ndërsa një pjesë e botës mund të përballet me reshje të dendura dhe përmbytje, një tjetër mund të përjetojë thatësirë dhe rrezik më të madh nga zjarret.
Çelësi qëndron në Paqësorin tropikal.
Gjatë një episodi El Niño, ujërat sipërfaqësore të pjesës qendrore dhe lindore të Paqësorit tropikal ngrohen në mënyrë të pazakontë. Kjo ndryshon mënyrën se si qarkullon ajri dhe ku përqendrohet lagështia në atmosferë.
Në kushte normale, erërat tregtare shtyjnë ujërat e ngrohta drejt Paqësorit perëndimor, pranë Indonezisë dhe Australisë. Gjatë El Niños, këto erëra dobësohen dhe ujërat e ngrohta zhvendosen drejt lindjes.
Kjo zhvendos edhe zonat ku formohen retë dhe reshjet.
Si rezultat, pjesë të Amerikës së Jugut, veçanërisht brigjet e Perusë dhe Ekuadorit, mund të përballen me reshje shumë më të dendura se zakonisht. Në raste të forta, kjo mund të shkaktojë përmbytje, rrëshqitje dheu dhe dëme të mëdha infrastrukturore.
Në anën tjetër të Paqësorit, ndikimi mund të jetë krejt i kundërt.
Indonezia, Australia dhe disa zona të tjera të Paqësorit perëndimor mund të përballen me kushte më të thata, pasi zona kryesore e reshjeve dhe stuhive zhvendoset drejt lindjes. Kjo rrit rrezikun për thatësira, mungesë uji dhe zjarre.
Por ndikimi i El Niños nuk ndalet në Paqësor.
Ndryshimet në temperaturën e oqeanit ndikojnë në qarkullimin atmosferik në distanca shumë të mëdha. Këto lidhje, të njohura në shkencën e klimës si “teleconnections”, mund të ndryshojnë temperaturat dhe modelet e reshjeve edhe në kontinente që ndodhen mijëra kilometra larg Paqësorit.
Pikërisht për këtë arsye, një fenomen i vetëm klimatik mund të prodhojë një “hartë” shumë të ndryshme të motit nëpër botë.
Dhe ky fenomen po ndiqet me vëmendje të veçantë këtë vit.
Organizata Botërore Meteorologjike ka paralajmëruar se El Niño i vitit 2026 pritet të vazhdojë deri në shkurt 2027. Sipas parashikimeve të WMO-së, temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesë të Paqësorit tropikal mund të arrijnë nivele jashtëzakonisht të larta gjatë muajve të ardhshëm.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se El Niño nuk do të thotë automatikisht mot ekstrem në çdo vend. Efektet ndryshojnë sipas rajonit, sezonit dhe ndërveprimit me faktorë të tjerë atmosferikë.
Në thelb, El Niño funksionon si një zhvendosje gjigante e energjisë dhe lagështisë në sistemin klimatik të Tokës. Aty ku më parë përqendrohej reshja, mund të shfaqet thatësira, ndërsa zona të tjera mund të marrin më shumë lagështi se zakonisht.
Kjo është arsyeja pse i njëjti El Niño mund të nënkuptojë përmbytje për një vend dhe thatësirë për një tjetër
