Në botën e sizmologjisë, tërmeti që goditi së fundmi zonën e Kamchatkës, Rusi është cilësuar si një prej më të fuqishmëve që janë regjistruar ndonjëherë.
Me një magnitudë prej 8.8 ballësh sipas shkallës së Rihterit, ai futet në kategorinë e tërmeteve monstruoze – ngjarje të rralla që kanë potencialin të shkaktojnë shkatërrim masiv dhe humbje të mëdha në njerëz, raporton skynews.
Megjithatë, ndryshe nga ç’pritet zakonisht nga një tërmet i këtij kalibri, ky episod sizmik kaloi me pasoja dukshëm më të lehta se ç’do ishte supozuar.
Pyetja që lind natyrshëm është – Pse ndodhi kjo? Pse një tërmet kaq i fuqishëm pati një ndikim relativisht të kufizuar?
Në fakt, ky tërmet nuk ishte plotësisht i papritur për komunitetin shkencor.
Disa sizmologë kishin kohë që paralajmëronin për rrezikun e një tërmeti të madh në këtë rajon.
Ai ndodhi përgjatë kanionit Kuril-Kamchatka, një vijë e thellë zhytjeje në fundin e oqeanit, ku pllaka tektonike e Paqësorit zhyten nën pllakat e Amerikës së Veriut dhe Okhotsk.
Kjo zonë njihet si një nga segmentet më aktive të “Rrethit të Zjarrit të Paqësorit” – një brez sizmik që përfshin një pjesë të madhe të oqeanit Paqësor dhe është i njohur për tërmetet e fuqishme dhe shpërthimet vullkanike që shkakton.
Këto zona zhytjeje krijojnë tension të madh tektonik, që kur lirohet në mënyrë të papritur, prodhon tërmete masive dhe shpesh cuname të fuqishme.
Një ngjarje që ka pritur dekada për t’u ndodhur
Tërmeti i fundit i madh në këtë pjesë të Gadishullit Kamchatka ishte regjistruar në vitin 1952, rreth 30 kilometra larg epiqendrës së kësaj goditjeje të fundit.
Që nga ajo kohë, sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së, është akumuluar një sasi e konsiderueshme tensioni tektonik – rreth gjashtë metra zhvendosje e pritshme përgjatë kësaj vije përplasjeje, transmeton Telegrafi.
Në javët para tërmetit, janë regjistruar disa “paratërmete”, përfshirë një tërmet me magnitudë 7.4 më 20 korrik.
Kjo seri ngjarjesh sugjeroi se presioni i grumbulluar prej dekadash po fillonte të çlirohej, duke sinjalizuar se një tërmet edhe më i madh mund të ishte afër.
Megjithatë, edhe me gjithë këto shenja, parashikimi i saktë i momentit kur ndodh një tërmet, fuqisë së tij reale dhe nëse do të shoqërohet me cunami mbetet një sfidë për shkencën.
Asnjë teknologji aktuale nuk është në gjendje të japë një paralajmërim të saktë dhe në kohë reale për tërmetet.
Tërmet i madh, por pa cunami katastrofik
Një nga arsyet kryesore pse ky tërmet nuk solli pasoja shkatërrimtare ishte mungesa e një cunami gjigant.
Nuk është gjithmonë e thënë që një tërmet i madh të çojë automatikisht në një cunami katastrofik.
Faktorët që ndikojnë në krijimin dhe fuqinë e një cunami përfshijnë:
sasinë e lëvizjes së funddetit,
zona gjeografike ku ndodh kjo lëvizje,
thellësinë e ujërave mbi të.
Deri më tani, informacionet sugjerojnë se edhe në zonat më pranë epiqendrës, vala e cunamit ishte e qëndrueshme dhe shumë më e vogël në krahasim me cunamin shkatërrues që goditi Japoninë në vitin 2011.
Atëherë, tërmeti me magnitudë 9.1 shkaktoi valë detare që arrinin deri në 40 metra lartësi dhe morën rreth 20 mijë jetë njerëzish.
Më pak viktima për shkak të vendndodhjes dhe paralajmërimeve
Një tjetër faktor thelbësor që ndihmoi në kufizimin e pasojave tragjike është se kjo zonë e Kamchatkës është shumë pak e populluar.
Sipas autoriteteve ruse dhe raportimeve nga Kremlini, deri më tani nuk janë raportuar viktima në Rusi.
Ky është një dallim i madh në krahasim me tërmetet që kanë ndodhur në vende si Japonia apo Indonezia, ku dendësia e popullsisë është shumë më e lartë dhe rreziku për humbje të jetës është gjithmonë më i madh.
Tërmeti i fuqishëm në Rusi, salla e operacionit dridhej teksa mjekët po kryenin një intervenim kirurgjik
Lexo po ashtu
Tërmeti i fuqishëm në Rusi, salla e operacionit dridhej teksa mjekët po kryenin një intervenim kirurgjik
Një rol të rëndësishëm mund të kenë luajtur edhe tërmetet paraprake. Pas tërmetit të 20 korrikut, u aktivizuan menjëherë alarmet për cunami, duke u dhënë banorëve kohë të ngjiteshin në vende më të sigurta, më të larta.
Në momentin kur ndodhi goditja kryesore, e cila ishte mbi 10 herë më e fuqishme se ajo paraprake, shumë prej njerëzve mund të kenë qenë tashmë në lëvizje, ose të paktën më të ndërgjegjësuar për rrezikun.
Edhe pse tërmeti në Kamchatka ishte një nga më të fuqishmit që është regjistruar ndonjëherë, një kombinim faktorësh – vendndodhja e largët, paralajmërimet paraprake, mungesa e një cunami të madh dhe dendësia e ulët e popullsisë – ndihmoi që kjo fatkeqësi natyrore të mos shndërrohej në një tragjedi të përmasave masive.
