Kur temperaturat zbresin nën -30°C, duket sikur pothuajse çdo makineri do ta kishte të vështirë të funksiononte. Por avionët modernë janë projektuar pikërisht për të operuar në temperatura shumë të ulëta, sidomos gjatë fluturimit.
Në fakt, temperaturat jashtë avionit gjatë lundrimit janë zakonisht shumë më të ulëta se -30°C dhe mund të zbresin rreth -50°C deri në -60°C në lartësi të mëdha. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se pasagjerët apo sistemet kryesore të avionit ekspozohen drejtpërdrejt ndaj këtyre temperaturave.
Motori nuk “ngrin” gjatë fluturimit
Një nga pyetjet më të zakonshme është nëse motori mund të ngrijë në ajër. Motorët reaktivë prodhojnë temperatura jashtëzakonisht të larta gjatë djegies së karburantit, ndërsa vetë sistemi është projektuar për të funksionuar në kushte shumë të ftohta.
Një problem më i rëndësishëm mund të jetë akulli që formohet mbi krahë dhe pjesë të tjera të avionit, veçanërisht gjatë ngritjes dhe uljes, kur avioni kalon nëpër re që përmbajnë pika uji të ftohura nën zero.
Avionët kanë sisteme kundër akullit
Për të parandaluar grumbullimin e akullit, avionët përdorin sisteme të posaçme anti-icing dhe de-icing. Në shumë raste përdoret nxehtësia e marrë nga motorët për të ngrohur pjesë të krahëve dhe sipërfaqeve të tjera kritike.
Para nisjes, kur ka borë ose akull mbi avion, ekipet në aeroport mund ta spërkasin atë me lëngje speciale për largimin dhe parandalimin e akullit.
Bateritë dhe sistemet elektrike
I ftohti ekstrem mund të ndikojë te bateritë dhe pajisjet elektronike, prandaj avionët kanë sisteme kontrolli dhe procedura të posaçme për temperatura të ulëta.
Avioni nuk lihet thjesht “në të ftohtë” pa përgatitje. Në aeroportet ku temperaturat janë shumë të ulëta, përdoren pajisje dhe procedura për ta mbajtur avionin gati për nisje.
Dhe kabina?
Edhe pse jashtë mund të jetë -50°C, pasagjerët nuk e përjetojnë atë temperaturë. Kabina është e presurizuar dhe e kontrolluar termikisht. Sistemet e avionit përdorin ajër të trajtuar dhe ngrohje për të mbajtur një temperaturë të përshtatshme brenda.
Pra, një avion mund të fluturojë në temperatura që duken të pamundura për jetën e përditshme, sepse pothuajse çdo aspekt i tij është projektuar duke marrë parasysh kushtet ekstreme.
Rreziku më i madh nuk është domosdoshmërisht temperatura
Në shumë raste, sfida kryesore për aviacionin dimëror nuk është thjesht fakti që termometri tregon -30°C. Akulli, bora, era e fortë, dukshmëria e dobët dhe ngrirja e sipërfaqeve të aeroportit mund të krijojnë probleme shumë më të mëdha.
Kjo është arsyeja pse aeroportet në vendet me dimra ekstremë kanë procedura të posaçme për pastrimin e pistave, heqjen e akullit nga avionët dhe kontrollin e kushteve para çdo fluturimi.
Në fund, një avion modern nuk është thjesht një makinë që duhet të “durojë” të ftohtin. Ai është projektuar dhe certifikuar për të funksionuar në një gamë shumë të gjerë temperaturash, ndërsa ekipet tokësore dhe ekuipazhet ndjekin procedura të detajuara për ta bërë fluturimin të sigurt edhe gjatë dimrave ekstremë.
