Hëna pritet të jetë afër pikës së saj më të afërt me Tokën të enjten në mbrëmje, duke rezultuar në një tjetër superhënë këtë vit, por kjo do të jetë më e madhe dhe më e ndritshme se ato të gushtit dhe shtatorit.
Ekspertët thonë se superhëna që do të shfaqet në qiell mbrëmjen e së enjtes do të jetë më e ndritura e vitit dhe “konkurrenca” e saj është kometa Tsuchinshan-Atlas, e cila do të jetë e dukshme në hemisferën veriore.
Hëna e plotë e tetorit, e njohur edhe si hëna e gjahtarit, do të jetë e treta nga katër superhënat radhazi, të paraprira nga hëna e korrjes së shtatorit dhe superhëna blu e gushtit.
Dr. Brad Tucker, një astrofizikan në Universitetin Kombëtar Australian, shpjegon se emrat e hënave të plota shpesh vijnë nga ato që u janë dhënë atyre nga amerikanët vendas në Amerikën e Veriut, sepse, si shumë kultura, ato udhëhiqeshin nga cikli hënor.
“Në rastin e hënës së gjuetisë, e cila përkon me kohën e vitit kur afrohet dimri, ajo shënoi ‘mundësinë tuaj të fundit për të dalë dhe për të gjuajtur për ushqim’ para dimrit,” shpjegoi Tucker.
Çfarë është një superhëna?
Një superhënë ndodh kur hëna e plotë përkon me periudhën kur hëna është në perigje, domethënë në pikën e saj më të afërt me Tokën.
Kjo ndodh sepse orbita e hënës nuk është një rreth i përsosur rreth Tokës – ajo ndryshon me rreth 10 për qind në lidhje me planetin tonë.
“Më afër Tokës, në krahasim me ne në qiell, duket më e madhe dhe reflekton më shumë dritë dielli në Tokë, ne në fakt e shohim Hënën sepse reflekton dritën e diellit, kështu që është edhe më e ndritshme,” thotë Tucker.
Do të jetë superhëna më e shndritshme e vitit, sipas profesorit Jonta Horner të Universitetit të Queensland-it Jugor, pasi Toka u zhvendos pak më afër Diellit në tetor në krahasim me shtatorin.
Ndërsa Toka do të jetë më afër Diellit gjatë superhënës së ardhshme në nëntor, distanca midis Tokës dhe Hënës nuk do të jetë aq e afërt, dhe kjo është ajo që në fund të fundit ka rëndësi kur bëhet fjalë për shkëlqimin e Hënës.
Por kjo është gjithashtu një pikë e vogël e diskutueshme, sepse, siç thotë Horner, syri i njeriut as nuk do të jetë në gjendje t’i perceptojë këto ndryshime në shkëlqim.
Shikoni edhe kometën
Horner shton se, ndërsa njerëzit shikojnë qiellin, duhet t’i mbajnë sytë hapur edhe për “kometën e shekullit”.
“Nëse njerëzit janë jashtë duke parë hënën, ata duhet të kthehen dhe të shikojnë Venusin.” Atje ata do të shohin kometën C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) – kometa më e mirë e këtij shekulli”, tha Horner.
Edhe pse ka filluar të zbehet, do të jetë sërish e dukshme me sy të lirë, madje edhe më mirë me aparat fotografik apo dylbi, tha ai.
“Dhe nëse nuk e shihni atë në ditët në vijim, nuk do ta shihni më kurrë, sepse sapo të jetë larguar tani, ajo nuk do të kthehet në jetën tonë,” tha Horner.
Shkencëtarët e quajnë këtë kometë kometa e shekullit, sepse duhen deri në 80,000 vjet për të bërë një rreth rreth Diellit, dhe ajo u zbulua vetëm në janar 2023. /MeteoBallkan/
