Antarktida po përjeton një tjetër vit me shtrirje shumë të ulët të akullit detar. Të dhënat satelitore tregojnë se sipërfaqja e mbuluar me akull mbetet dukshëm nën mesataren historike, duke ngritur shqetësime për ndryshimet në sistemin klimatik të planetit.
Sipas të dhënave të publikuara nga monitoruesit e akullit detar, më 4 nëntor 2026, shtrirja e akullit detar në Antarktidë ishte rreth 15.56 milionë kilometra katrorë, afërsisht 9 për qind nën mesataren e periudhës 1981–2010 për të njëjtën datë.
Kjo shifër e rendit vitin 2026 ndër vitet me shtrirjen më të ulët të akullit detar për këtë periudhë që nga fillimi i matjeve satelitore në vitin 1979.
Edhe më shqetësuese është situata e regjistruar gjatë muajit shtator. Sipas NASA-s dhe Qendrës Kombëtare të të Dhënave për Borën dhe Akullin (NSIDC), akulli detar në Antarktidë arriti maksimumin vjetor rreth 14 shtatorit, me një sipërfaqe prej 17.59 milionë kilometrash katrorë. Ky ishte maksimumi i tretë më i ulët i regjistruar ndonjëherë.
Shkencëtarët theksojnë se akulli detar në Antarktidë ka pësuar ndryshime të konsiderueshme gjatë dekadave të fundit. Pas një periudhe kur shtrirja e tij ishte rritur lehtë, nga viti 2016 janë regjistruar rënie të dukshme, ndërsa në vitin 2023 u shënuan rekorde historike të ulëta.
Akulli detar luan një rol të rëndësishëm në rregullimin e klimës globale. Ai reflekton një pjesë të madhe të rrezatimit diellor drejt hapësirës, duke ndihmuar në ruajtjen e temperaturave të ulëta në rajonet polare. Kur sipërfaqja e akullit zvogëlohet, oqeani i ekspozuar thith më shumë energji diellore, duke krijuar një mekanizëm që mund të përforcojë ngrohjen.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ndryshimet nga një vit në tjetrin nuk mjaftojnë për të përcaktuar vetë një trend afatgjatë. Nevojiten matje të vazhdueshme dhe analiza shumëvjeçare për të kuptuar plotësisht shkaqet dhe pasojat e këtyre luhatjeve.
Zhvillimet në Antarktidë kanë rëndësi përtej rajonit polar, pasi ndryshimet në akullin detar, oqeanet dhe atmosferën mund të ndikojnë në qarkullimin e energjisë dhe në sistemin klimatik global.
