• Të fundit
  • Më të klikuara
  • Të gjitha
  • Moti
  • Fenomene
  • Bujqësi
  • Turizëm
Asfalti që vetë-shkrin borën

Asfalti që vetë-shkrin borën

15/10/2026 | 23:48

Punimet në rrjet, KEDS njofton për vendet ku do të ketë ndërprerje të rrymës të mërkurën

17/11/2026 | 23:38
Parashikimi i motit për sot dhe ditët në vijim

Moti nesër dhe ditëve në vazhdim! (18.11.2026.) e mërkurë

17/11/2026 | 23:32
72 orë pa ndihmë: Si po synon BE-ja t’i përgatitë europianët për raste krizash

72 orë pa ndihmë: Si po synon BE-ja t’i përgatitë europianët për raste krizash

17/11/2026 | 11:02
Alpet përfshihen nga reshje intensive bore

Alpet përfshihen nga reshje intensive bore

17/11/2026 | 09:25

KEDS njofton për vendet ku do të ketë ndërprerje të rrymës të martën, 17 nëntor!

17/11/2026 | 00:32
Moti javor, ngrohtë për këtë periudhë të vitit, por pritet javë mjaft jo-stabile!

Moti javor, ngrohtë për këtë periudhë të vitit, por pritet javë mjaft jo-stabile!

17/11/2026 | 00:18
Parashikimi i motit për sot dhe ditët në vijim – e mërkurë

Moti nesër dhe ditëve në vazhdim! (17.11.2026.) e martë

16/11/2026 | 22:45
ZRRE-ja merr vendim, rryma shtrenjtohet për 16 përqind

Qeveria shpall masa emergjente për furnizimin me rrymë për një periudhë dy mujore

16/11/2026 | 18:57
Stuhitë atlantike vazhdojnë të godasin Evropën, reshje të reja priten gjatë javës

Stuhitë atlantike vazhdojnë të godasin Evropën, reshje të reja priten gjatë javës

16/11/2026 | 10:52
Parashikimi i motit për sot – e mërkurë

Ky është parashikimi i motit për sot dhe ditët në vijim

16/11/2026 | 09:05
Drutë dhe peleti humbin fuqinë ngrohëse nëse nuk ruhen siç duhet – gabimet që ju kushtojnë shtrenjtë gjatë dimrit

Drutë dhe peleti humbin fuqinë ngrohëse nëse nuk ruhen siç duhet – gabimet që ju kushtojnë shtrenjtë gjatë dimrit

16/11/2026 | 08:04

KEDS tregon për punime në rrjet në fillim të javës së re!

15/11/2026 | 23:39
Meteo Ballkan
Temperatura aktuale në Prishtinë
  • Rreth nesh
  • Marketing
  • Na kontaktoni
  • Privacy Policy
No Result
View All Result
  • Moti
  • Lajme
  • Kosovë
  • Shqipëri/Maqedoni
  • Botë
  • MeteoGaleria
  • Fenomene
  • Bujqësi
  • Turizëm
  • Moti
  • Lajme
  • Kosovë
  • Shqipëri/Maqedoni
  • Botë
  • MeteoGaleria
  • Fenomene
  • Bujqësi
  • Turizëm
No Result
View All Result
Meteo Ballkan
No Result
View All Result
Asfalti që vetë-shkrin borën

Asfalti që vetë-shkrin borën

15/10/2026 | 23:48
603
Shpërndarje
1.7k
Shikime
Shpërndaje

Një inovacion inxhinierik po ndryshon rrënjësisht mënyrën se si qytetet përballen me ngricat dhe stuhitë e dëborës. Përmes kapsulave mikroskopike dhe materialeve me përçueshmëri termike, rrugët e reja po aftësohen të pastrohen vetvetiu pa pasur nevojë për borëpastruese apo kripë kimike.

Çdo ardhje e dimrit sjell të njëjtën sfidë të përvitshme për infrastrukturat rrugore në mbarë botën: ngricat e padukshme, bllokimet e gjata të trafikut dhe aksidentet e rënda të shkaktuara nga i ashtuquajturi “akull i zi” (Black Ice). Megjithatë, ditët e pastrimit tradicional me kamionë të rëndë dhe spërkatjeve masive me kripë mund të jenë drejt fundit, falë zhvillimit të një teknologjie të re inxhinierike: asfaltit me vetë-shkrirje.

Si funksionon “asfalti inteligjent”?

Ndryshimi nuk qëndron në pamjen e jashtme të rrugës, por në përbërjen e saj kimike dhe fizike gjatë fazës së shtrimit. Inxhinierët e materialeve kanë arritur të intekrojnë brenda miksaturës së asfaltit mikrokapsula të mbushura me kripëra inorganike ose materiale me ndryshim faze (PCM – Phase Change Materials).

Kur temperaturat e ambientit fillojnë të zbresin drejt pikës së ngrirjes (0^\circ\text{C}), presioni dhe lagështia në sipërfaqen e rrugës nxisin çlirimin mikroskopik dhe gradual të këtyre përbërësve. Ky proces ndërhyn drejtpërdrejt në strukturën molekulare të ujit, duke e ulur pikën e tij të ngrirjes nga 0^\circ\text{C} deri në -15^\circ\text{C} apo -20^\circ\text{C}.

Për pasojë, flokët e borës apo pikat e shiut të ngrirë shkrihen menjëherë sapo bien në kontakt me sipërfaqen e rrugës, duke parandaluar krijimin e shtresave të ngjeshura të akullit.

Eksperimentet e para me sukses: Nga Japonia në Zvicër

Kjo teknologji ka kaluar tashmë fazat laboratorike dhe po zbatohet me sukses në disa nga rajonet më me shumë borë në planet:

 Japonia (Prefekturat Hokkaido dhe Niigata): Si një nga vendet me nivelin më të lartë të reshjeve të dëborës në botë, Japonia ka qenë referente në testimin e kësaj metode. Në kthesa të rrezikshme malore, ura dhe dalje tunelesh, përdorimi i përzierjeve me pluhur magnezi dhe kalciumi ka reduktuar aksidentet rrugore dimërore me mbi 70%.

 Zvicra dhe Gjermania: Në vendet alpine po testohet një variant tjetër më përparuar: asfalti me fibra karboni të përçueshme. Përmes një rryme elektrike me tension shumë të ulët (e cila ushqehet nga panelet diellore të vendosura anës rrugëve), e gjithë sipërfaqja e asfaltit ngrohet lehtësisht nga poshtë-lart sa herë që sensorët meteorologjikë detektojnë rënien e temperaturave.

Përfitimet mjedisore dhe ekonomike

Përveç rritjes me hapa të mëdhenj të sigurisë në rrugë, asfalti vetë-shkrirës sjell edhe përfitime gjigante mjedisore:

1. Mbrojtja e ekosistemit: Kripa tradicionale që hidhet gjatë dimrit përfundon në tokë dhe në ujërat nëntokësore, duke dëmtuar bimësinë anësore dhe duke ndotur burimet e ujit të pijshëm. Asfalti inteligjent e redukton përdorimin e kimikateve me mbi 90\%.

2. Ruajtja e automjeteve dhe infrastrukturës: Kripa dhe lagështia e vazhdueshme shkaktojnë korrozion të shpejtë në karroceritë e makinave dhe në strukturat e çelikut të urave.

3. Kursime marramendëse buxhetore: Çdo vit, bashkitë dhe drejtoritë e rrugëve shpenzojnë miliona euro për karburant borëpastruesh, kripë dhe orë pune shtesë. Me një shtresë asfalti që mbetet efaktive për 5 deri në 8 vite rresht, kjo kosto mirëmbajtjeje ulet drastikisht.

Sipas ekspertëve të infrastrukturës, megjithëse kostoja fillestare e shtrimit të këtij asfalti është më e lartë se ajo e asfaltit tradicional, investimi shlyhet plotësisht brenda dy sezoneve të para dimërore – duke shpëtuar njëkohësisht financat publike dhe jetët e drejtuesve të mjeteve.

Rekomandime

Kosovë

Punimet në rrjet, KEDS njofton për vendet ku do të ketë ndërprerje të rrymës të mërkurën

17/11/2026 | 23:38
Parashikimi i motit për sot dhe ditët në vijim
Kosovë

Moti nesër dhe ditëve në vazhdim! (18.11.2026.) e mërkurë

17/11/2026 | 23:32
72 orë pa ndihmë: Si po synon BE-ja t’i përgatitë europianët për raste krizash
Botë

72 orë pa ndihmë: Si po synon BE-ja t’i përgatitë europianët për raste krizash

17/11/2026 | 11:02
Meteo Ballkan

© 2020 Meteoballkan.com

  • Rreth nesh
  • Marketing
  • Na kontaktoni
  • Privacy Policy

No Result
View All Result
  • Moti
  • Lajme
  • Kosovë
  • Shqipëri/Maqedoni
  • Botë
  • MeteoGaleria
  • Fenomene
  • Bujqësi
  • Turizëm

© 2020 Meteoballkan.com

▲