Një raport i ri i studiuesve të Climate Impact Lab ngre alarmin për pasojat e El Niños jashtëzakonisht të fuqishëm që po zhvillohet këtë vit.
Sipas vlerësimeve të reja, temperaturat e lidhura me këtë fenomen mund të shkaktojnë deri në 451 mijë vdekje shtesë nga nxehtësia në mbarë botën gjatë periudhës nga shtatori 2026 deri në shkurt 2027. Bëhet fjalë për një vlerësim statistikor të vdekjeve shtesë krahasuar me numrin që do të pritej në një vit tipik, dhe jo për një numër të sigurt viktimash.
Sipas raportit, vendet që pritet të preken më rëndë janë kryesisht ato tropikale. Nigeria, Indonezia, Sudani, India dhe Brazili renditen ndër vendet me ekspozimin më të madh ndaj rritjes së vdekjeve nga nxehtësia. Edhe Shtetet e Bashkuara pritet të preken, me rreth 3,500 vdekje shtesë të parashikuara gjatë periudhës së analizuar.
Studiuesit theksojnë se rreziku nuk lidhet vetëm me temperaturat e larta. El Niño mund të sjellë gjithashtu thatësira, zjarre, përmbytje dhe probleme me furnizimin me ujë dhe ushqim, duke shtuar presionin mbi komunitetet më të cenueshme.
Vlerësimi është bërë duke analizuar marrëdhënien mes temperaturave dhe vdekjeve nga nxehtësia në 24,378 rajone në mbarë botën, dhe duke e kombinuar këtë me parashikimet e temperaturave të ndikuara nga El Niño. Studiuesit e kanë bazuar krahasimin në të dhënat e periudhës 1996–2025. Raporti ende pritet të kalojë procesin e rishikimit shkencor nga kolegët.
Për fat të mirë, efekte të tilla katastrofike nuk parashikohen për Evropën, por Italia dallohet, ku parashikohen 780 vdekje shtesë nga efektet shtesë të një super El Niño.
“Vlerësimi prej 451,000 njerëzish është një numër kaq i madh por përbëhet nga prindër dhe fëmijë, gjyshër dhe fqinjë, njerëz që shkojnë në punë, kujdesen për familjet e tyre dhe jetojnë jetën e tyre”, tha profesori Michael Greenstone, bashkëthemelues i Laboratorit të Ndikimit të Klimës dhe profesor në Universitetin Amerikan të Çikagos, raporton The Guardian .
Nxehtësia ekstreme si normaliteti i ri?
El Niño aktual të hënën tejkaloi temperaturën më të lartë të regjistruar ndonjëherë për këtë fenomen, muaj para kulmit të tij të pritur. Shkencëtarët e kanë përshkruar intensitetin e tij si marramendës dhe të ngjashëm me Godzillën. El Niño është një fenomen natyror klimatik dhe ngrohja globale, ose ndryshimi i klimës, mund ta intensifikojë atë.
Dr. Tamma Carleton e Universitetit të Kalifornisë, Berkeley, tha se një reagim më i fortë ndaj emergjencave dhe një synim më i mirë i masave mbrojtëse mund të shpëtojnë shumë jetë këtë vit. Shkencëtarët sugjeruan parashikime më të sakta të nxehtësisë, qendra ftohjeje, më shumë staf mjekësor gjatë nxehtësisë ekstreme dhe mbrojtje për punëtorët në natyrë.
Siguria ushqimore është gjithashtu një shqetësim. Programi Botëror i Ushqimit i Kombeve të Bashkuara paralajmëroi në gusht se El Niño mund të shtyjë rreth 50 milionë njerëz në uri akute dhe të rrisë çmimet e ushqimeve. Shkencëtarët thonë se parashikimi jep një pamje të temperaturave që kriza klimatike mund t’i bëjë të zakonshme pas rreth 20 vitesh, nëse nuk merren masa për të zvogëluar ndjeshmërinë e komuniteteve ndaj nxehtësisë gjithnjë e më ekstreme në të gjithë botën.
Fenomeni klimatik El Niño po forcohet me ritme të jashtëzakonshme dhe tashmë ka kaluar nivelet e regjistruara gjatë ngjarjeve të mëparshme, sipas një përditësimi të publikuar më 22 shtator nga Met Office i Mbretërisë së Bashkuar.
Sipas institucionit britanik, temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesët qendrore të Paqësorit ekuatorial kanë tejkaluar nivelet e çdo episodi të mëparshëm të regjistruar, duke e bërë këtë zhvillim më të fortin në të dhënat instrumentale. Fenomeni pritet të vazhdojë të intensifikohet dhe të arrijë kulmin sezonal në fund të këtij viti.
Edhe NOAA ka paralajmëruar për një El Niño jashtëzakonisht të fortë. Sipas përditësimit të 10 shtatorit, ekziston një mundësi mbi 90% që fenomeni të mbetet shumë i fortë gjatë vjeshtës dhe dimrit 2026–2027, ndërsa për periudhën tetor–dhjetor parashikohet një mundësi prej 75% që ngjarja të arrijë nivele historike.
Organizata Botërore Meteorologjike ka paralajmëruar gjithashtu se El Niño mund të ndikojë ndjeshëm në modelet e temperaturave dhe reshjeve në shumë pjesë të botës, duke rritur rrezikun për periudha me vapë ekstreme, reshje të dendura, përmbytje dhe thatësira.
Në Evropë, ndikimi i El Niños nuk është i njëjtë në të gjitha rajonet dhe nuk mund të përdoret si parashikim i drejtpërdrejtë për motin e një vendi të caktuar. Megjithatë, analizat e fundit tregojnë se fenomeni mund të ndikojë në qarkullimin atmosferik dhe në temperaturat e dimrit në kontinent. Reuters ka raportuar se një El Niño shumë i fortë mund të shoqërohet me temperatura më të larta dhe erëra më të fuqishme në pjesë të Evropës gjatë dimrit.
El Niño është një fenomen natyror që lidhet me ngrohjen e pazakontë të ujërave të Paqësorit ekuatorial dhe mund të ndryshojë modelet atmosferike në distanca shumë të mëdha nga rajoni ku formohet.
