Një depërtim i rrallë i një mase ajrore shumë të ftohtë nga Arktiku në fund të prillit pritet të ulë ndjeshëm temperaturat në Evropën Lindore dhe Juglindore, duke sjellë rrezik të lartë për ngrica të dëmshme në vreshta, pikërisht në fillim të sezonit të rritjes 2026.
Ndërsa kontinenti evropian po përmbyll një fillim pranvere jashtëzakonisht të ngrohtë dhe po përgatitet për temperaturat e majit, një depërtim i fuqishëm dhe i pazakontë i ajrit të ftohtë po mbyll prillin 2026.
Faktorët kryesorë meteorologjikë pas këtij ndryshimi:
Çrregullimet stratosferike që kanë dobësuar vorbullën polare në fund të sezonit kanë lejuar që ajri arktik të zhvendoset drejt jugut, duke anashkaluar rrjedhën e zakonshme perëndimore, e cila bllokohet nga një “Omega Block” i fortë mbi Atlantikun e Veriut.
Kjo valë e ftohtë e vonë nga Arktiku karakterizohet nga një sistem i qëndrueshëm me presion të lartë dhe një bllokim mbi Atlantikun e Veriut dhe Grenlandë. Ajo shtyn masën e gjerë të ajrit të ftohtë thellë në Evropën Qendrore, Lindore dhe Juglindore.
Koha e këtij ftohti kujton ngjarjet e njohura si “Shenjtorët e Akullit”: një periudhë kritike në mesin e majit kur pjesë të Evropës shpesh përjetojnë ngrica të dëmshme. Por këtë vit, për shkak të fillimit më të hershëm të sezonit të rritjes dhe zhvillimit të përshpejtuar të bimësisë, situata është po aq ose edhe më kritike nëse ndodhin ngrica të forta në mëngjes.
Rënia e temperaturave do të arrijë deri në 10–15 °C nën normat sezonale, duke përbërë një kërcënim serioz për bujqësinë, veçanërisht për vreshtat dhe pemishtet që ndodhen në faza të ndjeshme lulëzimi.
Ngrohtësia e hershme e prillit (20–25 °C ose më shumë në disa rajone) ka shtyrë vegjetacionin të zhvillohet para kohe, duke e bërë kthimin e ngricave shumë më të rrezikshëm se zakonisht.
Ngrica të përhapura priten në Evropën Lindore dhe pjesë të Evropës Qendrore, në Ballkan dhe në Turqi. Gjithashtu priten reshje bore jashtë sezonit në zonat më të larta të Rumanisë dhe në pjesë të mëdha të Turqisë, ndërsa Evropa Perëndimore do të përjetojë ngrohje graduale.
Koha është kritike për bujqësinë rajonale. Me pemët tashmë në lulëzim, temperaturat e parashikuara nga -2°C deri në -5°C në Turqinë qendrore dhe Ballkan mund të shkaktojnë humbje totale të prodhimit për kultivuesit lokalë të frutave dhe arrave.
Temperaturat do të jenë 8–12 °C nën normalen për fundin e prillit, duke përfshirë Poloninë, Skandinavinë, Bjellorusinë, Ukrainën veriore dhe veriperëndimin e Rusisë.
Kjo do të sjellë temperatura mëngjesi nën zero në shumë zona.
Masa më e ftohtë dhe ngricat më të rrezikshme parashikohen për Poloninë, Bjellorusinë, Ukrainën perëndimore, Sllovakinë veriore dhe Rusinë veriperëndimore, megjithëse do të ketë edhe erë.
Një ciklon i fuqishëm mbi rajonin Baltik do të sjellë gjithashtu reshje të konsiderueshme bore në veriperëndim të Rusisë, me akumulime që mund të arrijnë 30–50 cm.
Borë pritet edhe në Estoni dhe Finlandën jugore, si dhe më shumë në Norvegjinë veriore për shkak të rrjedhës së fortë veriore.
Nga mesi i javës, sistemi mbi Atlantikun Verior forcohet edhe më shumë, duke u zgjeruar mbi Islandë, Ishujt Faroe dhe Grenlandë.
Kjo e shtyn valën e ftohtë më në jug drejt Evropës Qendrore dhe Ballkanit, raporton Severe weather.eu
Temperaturat do të jenë 10–12 °C nën normalen në shumë vende të Evropës Lindore dhe do të ulen gradualisht edhe në Evropën Qendrore dhe Ballkan.
Ndërkohë, në Perëndim mbizotëron mot më i ngrohtë për shkak të presionit të lartë.
Kjo krijon një kontrast të madh temperaturash në Evropën Qendrore.
Temperaturat e mëngjesit të enjten dhe të premten pritet të jenë rreth zeros në Gjermaninë lindore, Çeki, Sllovaki, Poloni dhe Austri, me ngrica në lugina.
Ky model i ndarë i motit do të vazhdojë deri në fillim të majit.
Deri të premten, më 1 maj, modeli Omega bëhet edhe më i theksuar. Një presion i ulët i thellë lëviz mbi Ballkan dhe Detin e Zi, ndërsa një tjetër ndodhet në perëndim pranë Azoreve.
Temperaturat në Ballkan dhe rajonin e Detit të Zi do të jenë 10–15 °C nën normalen.
Kjo do të sjellë mëngjese shumë të ftohta me temperatura nën 0 °C, duke rritur rrezikun për dëme serioze në vreshta.
Kjo është një ngjarje potencialisht katastrofike për Ballkanin dhe rajonin e Detit të Zi, pasi depërtime të tilla të ajrit arktik janë shumë të rralla në fillim të majit.
