Fundi i shekullit 17 ishte një kohë sfiduese për Holandën. Holandezët u gjendën në një luftë kundër disa forcave të huaja, duke përfshirë edhe francezët dhe anglezët.
Viti 1672 në veçanti është famëkeq në historinë holandeze. Ai njihet si “Viti i Katastrofës”, sepse ky vit shënoi pushtimin e Republikës Hollandeze nga forcat nga Franca, Anglia dhe rajonet e asaj që tani është Gjermania.
“Franca mori të gjitha paratë që kishte, Utrecht mbeti tërësisht pa asgjë”, thotë Gerard van der Schrier në Institutin Mbretëror Holandez të Meteorologjisë në De Bilt. Qyteti u la i papërgatitur për një fatkeqësi të madhe natyrore. Gjë që është për të ardhur keq, pasi dy vjet më vonë pikërisht një katastrofë e tillë ndodhi, shkruan BBC, njofton MeteoBallkan.
E mërkurë, 1 gusht 1674 ishte një ditë verore tipike e ngrohtë dhe e lagësht në Evropën Veriperëndimore. Kah fundi i ditës, u zhvilluan stuhi, përsëri jo mot atipik për një ditë verore të lagësht. Por stuhitë u përshkallëzuan dhe u përshkallëzuan. Rreth orës 18:00 një stuhi shkatërruese kishte filluar rrugën e saj në veri në të gjithë rajonin, duke lënë pas një shkatërrim të gjerë në prag të saj.
Sipas një gazete: “Në Bruksel binin gurë breshëri të cilët ishin aq të mëdha sa mermeri, shumë pemë u shkulën nga Toka, por edhe shumë shtëpi u përmbysën … Në Strassbourg, breshëri ra aq i madh sa kokat e foshnjave”.
Utrecht duket se ka përballuar barrën e dëmit. Edhe sot e kësaj dite efektet e stuhisë janë të dukshme.
“Katedralja Dom është shenja më e dukshme e stuhisë”, thotë van der Schrier. Pjesa qendrore e ndërtesës u rrafshua nga stuhia”.
Edhe shumë kisha të Utreutit u dëmtuan shumë. “Disa prej tyre nuk kanë kulla, gjë që është e çuditshme.
Dëshmitarët okularë shpjeguan edhe disa gjëra të çuditshme.
Njëra është se dëmtimi ishte jashtëzakonisht i lokalizuar. Ndërtesat në një rrugë mund të jenë rrafshuar, ndërsa ato në rrugën tjetër shpëtuan nga ndonjë dëmtim i rëndësishëm. Pika tjetër është se stuhia ishte shumë e shkurtër.
Në vitin 1980, meteorologët përfunduan se dëmi në Utrecht duhet të ketë qenë rezultat i një tornado, e cila mund të shpërthejë shpejt nëpër një zonë dhe të lë pas një shkatërrim të madh. Por van der Schrier dhe kolegu i tij, Rob Groenland, mendojnë se tani ka një shpjegim më të mirë për stuhinë e vitit 1674. Ata e detajojnë hulumtimin e tyre në një revistë shkencore.
Për shkak se stuhia erdhi vetëm dy vjet pas “Vitit të Fatkeqësive”, kishte pak para për riparuar dëmet e shkaktuara. /MeteoBallkan
Linku: http://www.bbc.com/earth/story/20170407-in-1674-a-mysterious-storm-devastated-a-dutch-city
