Rrethi polar (Polar Vortex) është një nga mekanizmat më të rëndësishëm atmosferikë që mund të ndikojnë në dimrin evropian. Forca dhe qëndrueshmëria e tij mund të përcaktojnë nëse ajri i ftohtë polar mbetet i përqendruar rreth Arktikut apo depërton drejt gjerësive më të ulëta, përfshirë Evropën.
Por çfarë ndodh kur rrethi polar dobësohet dhe çfarë kur forcohet?
1. Kur rrethi polar është i fortë
Kur rrethi polar është i fortë dhe i qëndrueshëm, erërat perëndimore në stratosferë zakonisht janë më të fuqishme dhe ajri shumë i ftohtë mbetet më i përqendruar rreth Polit të Veriut.
Pasojat e mundshme për Evropën:
-
Më pak depërtime të drejtpërdrejta të ajrit polar drejt Evropës.
-
Qarkullim më i qëndrueshëm atmosferik.
-
Mundësi më të mëdha për periudha me mot relativisht të butë në Evropën Perëndimore dhe Qendrore.
-
Në disa raste, reshje më të shpeshta në rajonet që ndikohen nga erërat perëndimore.
Megjithatë, një rreth polar i fortë nuk e përjashton mundësinë e episodeve të ftohta.
2. Kur rrethi polar dobësohet
Kur rrethi polar dobësohet, qarkullimi atmosferik mund të bëhet më i paqëndrueshëm. Në disa raste, ai mund të zhvendoset nga pozicioni i zakonshëm ose edhe të ndahet në dy vorbulla.
Kjo mund të favorizojë:
-
Depërtimin e masave ajrore polare drejt Evropës.
-
Rritjen e mundësisë për valë të ftohta dhe ngrica.
-
Episode me reshje bore në pjesë të Evropës.
-
Ndryshime të mëdha në qarkullimin atmosferik, të cilat mund të zgjasin disa javë.
Një nga fenomenet më të rëndësishme është ngrohja e papritur stratosferike (Sudden Stratospheric Warming – SSW), e cila mund ta dobësojë ndjeshëm ose ta përmbysë qarkullimin e erërave në stratosferë.
3. Cilat pjesë të Evropës mund të ndikohen më shumë?
Në rastet kur dobësimi i rrethit polar shoqërohet me ndryshime të favorshme të qarkullimit atmosferik, rajonet që mund të përjetojnë ndryshime janë:
| Rajoni | Ndikimi i mundshëm |
|---|---|
| Skandinavia | Depërtim i ajrit shumë të ftohtë |
| Evropa Qendrore | Rritje e mundësisë për ngrica dhe borë |
| Evropa Lindore | Episode të forta të të ftohtit |
| Ballkani | Mundësi për depërtime të ajrit polar dhe reshje bore |
| Evropa Perëndimore | Ndryshime të qarkullimit dhe episode të ftohta |
Jo. Kjo është shumë e rëndësishme.
Dobësimi i rrethit polar nuk garanton dimër të ashpër në Evropë. Ndikimi varet edhe nga pozicioni i anticikloneve, presioni atmosferik mbi Atlantikun dhe Arktikun, si dhe nga faza e lëkundjeve atmosferike si NAO dhe AO.
Gjithashtu, ndryshimet në stratosferë mund të kërkojnë disa javë për t’u reflektuar në motin pranë sipërfaqes, ndërsa ndonjëherë ndikimi mbetet i kufizuar.
